Almere Natuur

Dé blog over de Almeerse natuur

Teken aan de wand

1 reactie

tekenIn mijn zij zit een rood bultje met iets wat een korstje lijkt. Vlak voor ik het korstje weg wil vegen realiseer ik mij dat een teek zich tegoed doet aan mijn levenssappen. Met een speciale tekenpincet is de deugniet snel uit de huid gehaald. Nu maar aandachtig de plek in de gaten houden.

Bij gevaarlijke natuur denken we al snel aan leeuwen en krokodillen in tropische landen, maar ook in de Nederlandse natuur zijn gevaarlijke dieren. Hier schuilt echter het gevaar in kleine hoekjes. Er zijn tal van insecten en ander klein gespuis die vervelende ziekten kunnen overbrengen. De teek is daar een van en het gevaar noemen we in dit geval de ziekte van Lyme.

In Nederland komen rond de 15 tekensoorten voor. De bekendste is de Schapenteek (Ixodes ricinus; zit overigens niet alleen op schapen!). De teek kan de Borrelia-bacterie overbrengen, de veroorzaker van Lyme. Lang niet iedere schapenteek draagt de bacterie, slechts 15% is geïnfecteerd. Als een teek binnen een dag wordt verwijderd, is de kans op besmetting erg klein. De kans dat de teek echter op tijd wordt ontdekt, wordt door een aantal factoren bemoeilijkt. Allereerst de gewoonte om op warme moeilijk bereikbare plaatsen op je lijf te gaan zitten. Vul zelf maar in wat voor plekken dat kunnen zijn. Ten tweede laat een teek die zich heeft vastgebeten, een verdovend goedje via zijn speeksel in de bijtwond los, zodat je pas laat de boosdoener in de gaten hebt. Met de verdoving wordt ook een bloedverdunner – en als je pech hebt ook de bacterie – meegestuurd.

Als je de bacterie in je bloedbaan hebt, is je afweersysteem aan zet. In veel gevallen wordt de bacterie onschadelijk gemaakt. De mens zit wat afweer betreft, tussen een ree en een bosmuis. Een ree heeft zo een sterke afweer dat ze eigenlijk nooit drager van de bacterie zijn, ondanks het feit dat soms wel 200 teken gelijktijdig op één ree kunnen zitten. Muizen zijn bijna altijd drager als ze ooit door een besmette teek zijn gebeten.

Volgens het RIVM worden jaarlijks één miljoen mensen in Nederland door een teek gebeten. In slechts 2-3 % leidt dat tot de ziekte van Lyme. De ziekte kan leiden tot gewrichts- en neurologische klachten, huidafwijkingen en hartritmestoornissen. Veel van de aandoeningen zijn weinig specifiek en kunnen pas na geruime tijd opkomen waardoor de link met Lyme niet altijd gelegd wordt. Extra complicerend is het feit dat de ziekte vaak gepaard gaat met “co-infecties” van andere ziektemakers. Ook het aantonen van de bacterie in onze bloedbaan is lang niet altijd eenvoudig. Positief is echter wel dat antibiotica meestal prima werken.

De teek is in Nederland met een opmars bezig, een gevolg van klimaatverandering, meer gevarieerde natuur en het feit dat mensen meer tijd hebben om in de natuur te zijn. De teek heeft overigens een natuurlijke vijand, de tekenwesp (Ixodiphagus hookeri).

Een eerste signaal van besmetting wordt gevormd door een rode kring rond de beet, de erythema migrans. Deze kring treedt echter lang niet altijd op na een besmetting. Wel geldt de kring als een duidelijk teken aan de wand. Naar de dokter!

Ton Eggenhuizen

Advertenties

One thought on “Teken aan de wand

  1. Hoi Ton,
    Mooi neergezet dit stukje over de teek. Als vogel ringer in Friesland kan ik er van mee praten hoe het is (voelt) als je door een tekenbeet bent geveld. Heb 4 x de ziekte van Lyme gehad en ben er gelukkig (deels) weer bovenop gekomen. Wel heb ik er gewricht klachten aan overgehouden en moet af en toe nog diverse pijnstillers slikken. Deels heb ik er de ziekte van Tietsze aan overgehouden. Veel in beweging dus en niet al te lang stilzitten want dan krijg je last van deze aandoening. Ik kan me er , tot nog toe, goed mee redden. Af en toe krijg ik nog wel heftige pijn aanvallen doch deze gaan (gelukkig) snel over, moet dan wel de nodige rust nemen. Bij mij is de bakterie (1 x) niet in de bloedbaan gekomen maar in het bindweefsel. Dit kan na verloop van tijd ongelooflijke pijn veroorzaken. Kenmerken zijn o.a. ook je ziek en lusteloos voelen, altijd hoesten en verkouden zijn (gaat niet weg).
    Controle is een goede zaak! Ben nog steeds veel in de natuur .
    Natuurlijk is niet elke teek een foute teek, wel moeten we alert zijn op het gevaar dat op de loer ligt.

    Joure 8 juli 2013.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s