Almere Natuur

Dé blog over de Almeerse natuur

Het heerst weer…

6 reacties

wilde-eendHet kan u nauwelijks zijn ontgaan: besmettelijke vogelgriep breekt weer uit bij enkele pluimveebedrijven in West Europa. Vanzelfsprekend gaan de beschuldigende vingers weer richting trekvogels. In deze blog stel ik de vraag: klopt die beschuldiging aan het adres van de trekvogels? Er is inmiddels een enorme berg aan onderzoek ontstaan naar vogelgriep, maar daarnaast ook nog steeds wetenschappelijke lacunes. Voorlopig moeten we die maar met gezond verstand (hypotheses) opvullen.

Het klinkt zo logisch, overvliegende vogels laten natuurlijk wel eens wat vallen en in vogelpoep kunnen ziekmakers zitten. Bovendien weten we dat diverse virusstammen voorkomen onder wilde vogels (met name watervogels). Daarnaast worden ook dode wilde vogels gevonden die getroffen zijn door griep. Zo werden in 2006 op Rügen (Duitsland) diverse dode zwanen gevonden die bezweken waren aan het virus H5N1. Pas veel later werd bekend dat deze zwanen gefoerageerd hadden op akkers waar (besmette) kippenmest was uitgereden. Die latere nuance verdampte – als zo vaak – in pers en beeldvoering.

Uit recent onderzoek blijkt dat trekvogels een belangrijke rol lijken te spelen in de dynamiek van vogelgriepvirussen in wilde vogels. Ook lijken geïnfecteerde vogels weinig ziektesymptomen en gedragsveranderingen te vertonen. Dit onderzoek werd verricht aan de algemeen voorkomende wilde eend in Nederland. Deze vogels maken twee vogelgrieppieken door per jaar: een kleine piek in de zomer en een grotere in het najaar. De zomerpiek treft jonge eenden, die minder weerstand hebben dan de oudere. De najaarspiek is groter en valt samen met de aankomst van trekvogels, die vaker geïnfecteerd blijken dan niet-trekkende wilde eenden. Daarnaast lijken trekvogels te fungeren als lokale versterkers van de vogelgriepvirussen door het handhaven van de epidemie in het najaar. Als je hier stopt met lezen, is het zonneklaar. De trekvogels hebben schuld. Maar uit het onderzoek blijkt ook dat de trekvogels niet de virussen vanuit verre landen meenemen, maar vermoedelijk ziek worden door hun verhoogde vatbaarheid voor lokale vogelgriepvirussen. Deze wilde vogels dragen de milde variant van het vogelgriepvirus, oftewel laag-pathogene virussen. Hiervan kunnen sommigen zich ontwikkelen tot een schadelijke variant, als ze in pluimvee terechtkomen.

En dan de recente uitbraken in West-Europa. Pluimvee-specialisten van de Europese Commissie wezen weer direct naar trekvogels met de bijzondere verklaring: “de trekvogels zijn op hun winterroute naar het zuiden vermoedelijk in contact geweest met vogels uit Azië. In Japan en Korea komt deze vorm van vogelgriep veel vaker voor”. Het is vooral verbazingwekkend dat dergelijke uitspraken zonder nadenken door de pers als waarheid wordt opgediend. Dit contact tussen de trekbanen is namelijk wel heel erg onwaarschijnlijk. De trekbanen van de Aziatische en Europese vogels komen hier en daar alleen in de wintergebieden bij elkaar. Het is wel een zeer omslachtige (en daardoor onwaarschijnlijke) route als onze trekvogels eerst naar het oosten vliegen, daar oost-Aziatische virusdragers ontmoeten en dan met het virus onder de leden weer terugvliegen naar het westen. En waarom dan alleen besmettingen in West-Europa en niet ergens halverwege deze veronderstelde omzwervingen? Let wel, de Nederlandse uitbraak was in een gesloten stal. Hoe kan trekvogelpoep daar de besmetting veroorzaken?

Onwaarschijnlijk, maar niet onmogelijk. Maar zijn er waarschijnlijker routes te bedenken? Op zoek naar import en export gegevens van pluimveeproducten, kom ik op de site van het CBS. Op deze site blijkt zowel import als export van eieren de laatste jaren enorm te groeien. In 2012 alleen al steeg de import van eieren met 40% en vertegenwoordigde een economische waarde van meer dan 200 miljoen euro. Ook de export van pluimveeproducten staat al jaren in de top van groeiende sectoren. Need I say more? Nog een vraag, hoe kan het dat in wilde vogelpopulaties de virussen zelden van laag-pathogeen naar hoog-pathogeen muteren en binnen de pluimveesector juist zo vaak?

Kortom, trekvogels kunnen (laag-pathogene) virussen dragen en verspreiden. Deze virussen doen ze in West-Europa op. Het is mogelijk dat deze virussen in pluimveebedrijven terecht komen. Er is een kans dat deze laag-pathogene virussen muteren in hoog-pathogene virussen. Het is echter onmogelijk om de trekvogelstroom in te dammen, of we moeten net als in het China van Mao alle vogels in de “Volksrepubliek Europa” pogen te doden. Het is wellicht wél mogelijk om de vatbaarheid van pluimvee te verminderen en de mogelijkheid van mutatie naar hoog-pathogene virussen te beperken. Is het dan niet logisch om te stoppen met het beschuldigende vingertje naar de trekvogels en maximaal in te zetten op het verhogen van welzijn en weerbaarheid van dieren in de pluimveesector. En daarnaast te stoppen met het voortdurend heen-en-weer over de wereld slepen van dieren en hun producten?

Ton Eggenhuizen

Advertenties

6 thoughts on “Het heerst weer…

  1. Mooi helder stuk Ton!

    Met vriendelijke groet,

    Arjen Kraaijeveld
    Adviseur geluid, luchtkwaliteit en duurzame energie | 0652783744 | amkraaijeveld@almere.nl

  2. Ik ben het helemaal eens met Arjen en zeker ook met jouw laatste conclusie (die overigens wat mij betreft nog wel meer doelen dient behalve het indammen van virusgevaren…).

  3. Helemaal mee eens!!
    gr rinke

  4. Na een nachtje slapen nog eens nagedacht over deze situatie waarin trekvogels ‘de schuld’ krijgen van de de pluimvee ziekte.
    Dit is toch de wereld op zijn kop? zoals je zelf al aangaf met die kleine zwanen die op een besmette akker met kippenmest foerageerden!! Wordt het niet tijd dat er (bijvoorbeeld via de vogelwacht/vogeltrekstation ‘tegengeluiden’ naar de media middels persberichten worden verstrekt? wordt het geen tijd dat de vogelwacht/ vogeltrekstion zich hiermee gaat bemoeien.
    Er ligt toch een prachtige kans om juist wel vogels te vangen, deze te bemonsteren en met overtuigend bewijs te komen wie en wat nu precies verantwoordelijk is voor de uitbraak van vogelgriep!??
    Nu krijgen de trekvogels de schuld, wordt het vangen om volstrekt ongefundeerde redenen verboden terwijl het best wel eens andersom kan zijn namelijk dat je zoals al vaker voorgekomen je gevaarlijke virussen kweekt door pluimvee massaal bij elkaar in schuren te proppen! het is toch inmiddels evident dat het massaal houden van dieren bij elkaar juist ziektes oproept.
    Nogmaals Vogelwerkgroepen kom in actie naar de pers, Vogeltrekstation pleit voor het opheffen van een vangverbod desnoods via de rechter, zoek de media op en betrek wellicht ook andere milieu natuurorganisaties hierbij!!
    Laat je horen via de media!! Laat er een gefundeerde discussie ontstaan!

    Rinke Andriese

  5. aanvullend: wie sluit de mogelijkheid uit dat bijvoorbeeld muizen de volgepropte kippenfarms bezoeken, vervolgens besmet weer naar buiten gaan, daar via uitwerpselen oid met (besmette) vogels in aanraking komen waardoor er een mix van een steeds heftiger virus ontstaat en waardoor dus niet de trekvogels maar de volgepropte kippenfarms de boosdoeners zijn.
    Maw misschien is het wel tijd om alle volgepropte kippenfarms te gaan regulieren! En ligt daar de oorsprong van het pluimvee virus ipv bij de trekvogels zoals in de media en kippenboeren suggereren!
    Maar dat ligt gevoelig want een hoop geld mee gemoeid!

    Rinke Andriese

  6. Beste Ton ,
    hierbij een stuk die ik heb geschreven over de vogelgriep … ik heb de stukken van je gelezen en veel gebruik bij het argumenteren over deze problematiek . Misschien vind je het interessant om te weten / lezen.
    dank voor je inspiratie :

    ” …. De overheid in Nederlands is van mening dat de vogelgriep wordt door wilde vogels ons land gebracht.
    Als redeneren voor deze aanneming wordt gezegd dat het bewijs is dat in het verre oosten ook de vogelgriep heerst en de enige manier dat de vogelgriep van het verre oosten naar europa kan komen is door wilde vogels die in Oost Siberië broeden en naar Europa trekken. Met name smienten en wilde zwanen zijn bekend die deze route afleggen. Daarom worden met name deze vogels onderzocht naar het dragen van de vogelgriep.
    Als we kijken naar de griepvirus per land zien we dat verschillende soorten virus in verschillende landen voorkomen
    In 2016 zijn onder andere de volgende landen getroffen met de vogelgriep
    Nederland en Engeland : H5N8
    Duitsland : H5N5
    Bangladesh : H5N1
    Hongkong : H7N9 ( ook bekend dat paar mensen zijn overleden aan dit virus )
    Omdat we met verschillende type virussen te maken hebben is het meer aan te nemen dat de wilde vogels het virus hebben opgelopen in het land van komst. Als de wilde vogels het virus van Oost Siberië zouden meenemen zou de virus in alle landen hetzelfde moeten zijn.

    sorry voor mijn gebreke Nederlands

    groet ,

    Yigal Shimshon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s