Almere Natuur

Dé blog over de Almeerse natuur


Een reactie plaatsen

Een pijnlijke gebeurtenis

Na mijn werk nog even bij de supermarkt langs voor wat boodschappen. Op de groente- en fruitafdeling voel ik ineens een scherpe pijn in mijn arm en blijkt dat ik door een insect in mijn arm ben gestoken. Kennelijk heeft het insect op mijn arm in de knel gezeten en is ie kwaad geworden. Ik wil ‘m niet kwaaier maken dan ie al is en begin dan ook niet te slaan, maar schud met mijn arm heen en weer in de hoop dat ie op zoek gaat naar een rustiger plekje. In mijn schrik vergeet ik wel te kijken welk beestje de dader is. Wat ik wel zie is de angel die achter blijft in mijn arm. En bovenop de angel zie ik een pulserend blaasje, de gifklier! Snelle actie om deze te verwijderen is gewenst! Het achterlaten van de angel gebeurt alleen bij sociale bijen en hommels. Die verwacht je niet in de supermarkt, die komen namelijk niet op fruit af zoals wespen dat wel doen. Maar deze supermarkt verkoopt ook bloemen en eenmaal binnen is het lastig om de uitgang weer te vinden. Als het dier zich na de steek los probeert te trekken scheurt de angel met de gifblaas los van het achterlijf. Dit betekent meteen het einde van haar leven.

Veel mensen denken bij bijen en wespen direct aan de pijnlijke steek. Van de honderden soorten die in Nederland voorkomen is alleen een handje vol dat kan steken. Het zijn ook juist die soorten die grote volken bouwen. Deze sociale bijen, hommels en wespen hebben daarmee ook wat te verdedigen. Er is een duidelijk verschil tussen wespen enerzijds en hommels en de honingbij anderzijds. Wespen laten hun angels niet achter en kunnen daardoor meerdere keren steken. Sociale bijen en hommels steken alleen als ze zich bedreigd voelen en omdat de steek direct leidt tot verlies van angel en gifklier vertonen ze geen agressief gedrag zoals wespen. De angel dient ter verdediging van hun kolonie en is in feite een aangepaste legboor. Daar kan zij zich niet meer mee voortplanten, ze kan alleen steken. Een deel van het volk bestaat dus uit vrouwtjes die zich met hun angel volledig ten dienste stellen van dit volk. Naast de zogenaamde sociale bijen en wespen zijn er ook solitaire soorten. Deze bijen en wespen leven niet in een kolonie, maar alleen. Ieder vrouwtje heeft een legboor en maakt een nestje, ze verzamelt stuifmeel dat rijk is aan eiwitten of vangt een rups en legt daar een eitje op. De larve uit het eitje leeft van de aangelegd voedselvoorraad. De larve verpopt en uit de pop komt een nieuwe bij of wesp. Deze soorten leven niet in een kolonie en zullen dus niet steken. Zandbijen leven in de grond, maar anderen zoals metselbijen maken vaak gebruik van insectenhotels. Omdat ze niet zo snel steken kun je dus makkelijk deze dieren van dichtbij bekijken. De insectenhotels geven ook geen overlast voor menselijke bewoners in de buurt van de hotels. Deze wilde bijen bestuiven heel wat planten en zijn dus erg nuttig.

Annemiek Eggenhuizen

Advertenties


2 reacties

Hotel Almere

CAM00059De arbeidsvitaminen klinken luid in het anders zo stille hofje achter ons huis. De achterburen hebben opdracht gegeven de tuin te betegelen en de werklieden zijn – inclusief bouwvakkersdecolleté – bezig de oude bestrating uit de tuin te halen. Ook deze buren gaan mee in de trend de tuin volledig te betegelen. De steentjes worden per kruiwagen afgevoerd en in een grote vuilcontainer gedumpt. Een groter oppervlak strakke tegels komt er voor in de plaats.

Weer verdwijnen er vierkante meters groen en dat roept om een tegenactie. We vragen of we de afgedankte steentjes een tweede leven mogen geven. Dat wordt vanzelfsprekend toegestaan. Iedere kilo afval kost immers geld. Met de steentjes komt een al langer gekoesterde wens dichterbij, we willen in onze voortuin namelijk een hotel beginnen. Een hotel voor insecten.

In de strak betegelde, aangeharkte stad wordt het voor insecten steeds lastiger om te overleven. En de insecten zijn weer voedsel voor vogels. Nu is onze tuin (zowel voor als achter) toch al in schril contrast met de omgeving, maar dat contrast kan best nog wel wat groter. Met de steentjes van de overburen, de stapel straatstenen achter uit onze tuin, het nog steeds niet opgeruimd snoeihout en de uitgebloeide sprieten van vorig jaar bouwen we in twee uur tijd ons hotel.

De toekomstige hotelgasten zullen geen overlast geven. Verreweg de meeste bijen steken immers niet. Het steken is voorbehouden aan sociaal levende insecten als honingbijen. Het merendeel van het hotel wordt straks bevolkt door solitaire bijen met fraaie namen als rosse metselbij, grote bladsnijder en de poldermaskerbij. En wat te denken van de graafwesp Trypoxylon? Deze wesp jaagt op jonge spinnetjes en is daarmee een ideale soort om het nut van een hoge biodiversiteit te schetsen. Hoe meer soorten er in de stad leven, des te kleiner de kans dat bepaalde diersoorten tot plaag kunnen uitgroeien.

Ton Eggenhuizen

(met dank aan Arjan van der Veen, ecoloog van de gemeente Lelystad, voor de info over de hotelgasten)