Almere Natuur

Dé blog over de Almeerse natuur


Een reactie plaatsen

Wolf

De wolf heeft altijd tot de verbeelding gesproken. Zozeer zelfs dat diverse andere dieren naar de wolf vernoemd zijn. De bijenwolf en de wolfspin bijvoorbeeld. Het overvallen van prooien zal zeker bijgedragen hebben aan de naamgeving. Ook een aantal planten hebben een verwijzing naar de wolf. De in Almere algemene wolfspoot, bijvoorbeeld. En de diverse soorten wolfsmelk en de zeldzame wolfsklauw-soorten. Zes jaar terug schreef ik al eens een blog over de wolf, naar aanleiding van de vondst van een doodgereden dier bij Luttelgeest. Forensisch onderzoek toonde later aan dat de wolf waarschijnlijk al in Polen de dood had gevonden en als grap langs een polderweg was neergelegd. In die blog betwijfelde ik dat de wolf door het Flevolands polderland en “vrolijk over de Ketelbrug zou huppelen.” Klopte die inschattingen en waar staan we anno 2019 met de wolf in Nederland?

Inmiddels is het eerste paar wolven met jongen in Nederland een feit. Ook de waarnemingen van wolven nemen in Oost Nederland toe, maar daar is voorzichtigheid geboden. Een aantal hondenrassen vertonen wolfachtige trekken. Onlangs nog werd in het Groningse Alteveer een wolf gemeld. Deze saarloos wolfshond luisterde echter (redelijk) naar de naam Donya en kon later door RTV Noord in de hondenmand gefilmd worden. Goede beelden en bij voorkeur ook DNA van een vermeende wolf kan de identiteit prijs geven. Vaak kunnen met DNA zelfs individuen worden onderscheiden.

Maar wolven in Flevoland? Jawel, naast die wolfspin en de bijenwolf is er nu ook een zekere melding van een Flevolandse wolf. Uit de faunagegevens van BIJ12 blijkt op 5 juli van vorig jaar een wolf bij Zeewolde twee schapen te hebben gedood. In de regel blijken honden verantwoordelijk, maar in dit geval kon op basis van DNA wolf onomstotelijk worden bewezen. En nog meer dan dat, uit het DNA kon ook het individu worden bepaald. Deze kreeg niet zo een fraaie naam als “Donya” maar de aanduiding “GW979m”. De reu GW979m bleek afkomstig uit de Centraal-Europese (Duitse) populatie. De Zeewolder schapen waren niet zijn enige wapenfeit. Twee weken eerder vergreep hij zich aan Friese schapen en een week later aan Gelderse schapen. De exacte route die hij daarbij heeft afgelegd is onzeker. Het lijkt wel heel aannemelijk dat hij van Friesland naar Zeewolde weldegelijk eerst door de Noordoostpolder is getrokken, vervolgens over de Ketelbrug Oostelijk Flevoland en op naar Zeewolde en Gelderland.

Daar eindigde de reislustige reu niet. Hij stiefelde door naar een militair oefenterrein bij het Belgische Leopoldsburg. Daar trof hij het teefje Naya dat al eerder uit Duitsland via Nederland was getrokken. Het volgende wapenfeit van GW979m waren de eerste wolvenpups in België in meer dan een eeuw tijd. En precies zoals wolvenexperts voorspelden, heeft de gesettelde wolf zijn menu aangepast. Niet langer schapenvlees maar wild uit het omliggende bos.

Ton Eggenhuizen

Advertenties


3 reacties

Wolf

roodkapjeSinds de gebroeders Grimm c.s. spreekt de wolf tot onze verbeelding. Roodkapje of één van de zeven geitjes, het kan net zo goed jij of ik zijn. Gruwelverhalen hebben nu eenmaal een grote aantrekkingskracht. Maar wat zijn de feitelijkheden over deze toppredator?

Hebben we wat te vrezen van de wolf? De soort is buitengewoon schuw en laat zich niet snel in de menselijke omgeving zien. Een confrontatie met een wolf is vrijwel uitgesloten. In Nederland vallen per jaar drie keer meer dodelijke slachtoffers door hondenbeten dan het aantal wolvenslachtoffers in heel Amerika, Europa en Rusland tesamen! Ook huisdieren en vee lopen weinig risico. In de regel jagen wolven op reeën en ander wild. Ook hier maken honden veel meer slachtoffers dan te verwachten is van wolven.

In 1845 werd voor het laatst in Nederland een wolf geschoten. Zware jachtdruk verdreef de wolf naar de randen van Europa. Door een andere houding ten aanzien van de natuur kenterde het tij en rukte de wolf weer westwaarts op. Toen de wolf in Duitsland vaste grond kreeg, rees de hoop dat de wolf ook weer in Nederland zou opduiken. Diverse recente waarnemingen – al dan niet ondersteund met foto’s –leidden nog niet tot een bevestiging van de terugkeer. Totdat in juli een dode wolf langs een Luttelgeester weg werd gevonden. In afwachting van DNA-onderzoek houden de onderzoekers nog een slag om de arm. Dat onderzoek moet aantonen of de wolf 100% raszuiver is én het kan aantonen uit welke groep het dier afkomstig kan zijn. Als er een genetische relatie is met één van de westelijke wolvengroepen, dan pas kan de kurk van de champagne. Het kan immers ook nog een grap zijn: zo werd in 2011 vlakbij de huidige vindplek nog een zeehond langs de weg gevonden.

De meeste biologen zijn blij met de komst van de wolf. Maar is de wolf wel “here to stay”? De belangrijkste reden voor het verdwijnen – de jachtdruk – is nu weggenomen. De emotie bij jagers om naar het geweer te grijpen is, op een enkele lone wolf na, wel verdwenen. Maar vindt de wolf hier een landschap waar een gezonde populatie zich kan bedruipen? Zolang de EHS niet volledig wordt uitgevoerd, lijkt mij een marginaal bestaan het hoogst haalbare. Een marginaal bestaan waarin af en toe zwervers tot ver in Nederland kunnen doordringen.

Het grootste gevaar voor de wolf blijft toch de mens. De Luttelgeester wolf  heeft aangetoond dat emoties en onkunde de opinie meer aanstuurt dan feitelijkheden. Met menselijke emoties is de natuur zelden gediend. Zo leidde bijvoorbeeld het voederen van vossen in London – hoe leuk dat ook lijkt te zijn – uiteindelijk tot onoverkomelijke problemen. Het is zaak om zo snel mogelijk te komen met een beheerplan, op basis van feiten en ervaringen bij onze oosterburen. In dat plan moet de eventuele schade worden geregeld, maar ook voorlichting zal een belangrijk onderdeel moeten zijn. Wellicht dat juist de wolf ons kan helpen om weer een gezondere houding met de natuur aan te nemen. Een gezonde houding waarbij wij onze eigen rol beperken tot het scheppen van robuuste leefomstandigheden voor plant en dier.

En hoe kansrijk is het dat een groep wolven zelfstandig de Oostvaardersplassen weet te vinden? In de huidige situatie schat ik die kans wel erg klein in. Het open polderland met de agrarische industrie lijkt mij voor wolven een ‘hostile environment’. En vanuit de Noordoostpolder zie ik een wolf ook nog niet vrolijk over de Ketelbrug huppelen. Maar met een Oostvaarderswold o.i.d.  zal de kans aanzienlijk toenemen.

Ton Eggenhuizen